обезвоживание

Саяхатшылардың диареясы дегеніміз не?  Саяхатшылардың диареясы – бұл әлемнің дамушы елдеріне саяхат шегетін дамыған елдердің адамдарына тән мәселе. Саяхатшылардың диареясының кейде айқын атаулары болады, мысалы: Монтезуманың кегі, Делийлік іш, Түрік іш өтуі.

Саяхатшылардың диареясының жоғары қауіпті аудандары – Африка, Азия, Таяу Шығыс, Латын Америкасының елдері. Төмен қауіпті елдер: Солтүстік Американың, Орталық  Еуропа елдері, Австралия және Жапония.

Саяхатшылардың диареясының себебі неде? Саяхатшылардың диареясын әдетте,  бактериалдық инфекция туындатады. Кең таралған себебі – бактериялар: ішек таяқшасы (E. coli), кампилобактер, шигеллалар, сальмонеллалар.

Әдетте, диареяны туындататын бактериялардың көздері – толық пісірілмеген немесе шикі тағам өнімдері, залалданған тағам өнімдері немесе су (оның ішінде, мұз кубиктері де).

Саяхатшылардың диареясының симптомдары қандай? Саяхатшылардың диареясы жеңілден күшті түрге дейін болады. көпшілік диареясы бар адамдарда бірінші екі аптада симптомдары пайда болады, көбінесе, дамушы елдердің аумағына келгеннен кейін 2-3 күн ішінде. Симптомдары:

·         Іш өтуі. 

·         Іштің түйіліп ауырсынуы. 

·         Сусыздану, жеңілден күшті түрге дейін. 

·         Жалпы нашар сезіну, жүрек айнуы және құсу. 

·         Қалтырау, құсу және қан, сілемей аралас нәжіс. Бұл симптомдар диареяның ауыр түрін көрсетеді, бұл сусыздануға апарады. Сусызданудың кез келген қабылдайтын дәрінің әрекетіне әсер етуін ескеру қажет, мысалы, ішетін контрацептивтер немесе безгкекке қарсы дәрі-дәрмек.

Саяхатшылардың диареясын қалай емдеу қажет? Саяхатшылардың диареясын емдеу: сусызданудың алдын алу үшін сұйықтық тұтыну, пептобисмол және имодиум секілді дәрілерді қабылдау, ал кейде антибиотик қабылдау және көктамыр арқылы ерітінді енгізу қажет болады.

·         Асқазанға тыныштық беру қажет. Бірнеше  сағат бойы  немесе жағдайыңыз жақсарғанға дейін тамақ ішпеңіз. 

·         Бөтелкедегі немесе қайнаған судан жиі шағын жұтыңыз; кепкен тұзды нанның шағын бөліктерін жеуге болады (қытырлақ нандар немесе крекерлер). 

·         Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ұсынған тұзды ерітінді – регидронды ішіңіз. Мұндай тұзды ерітінділер көптеген дамушы елдердің дүкендері мен дәріханаларында болады. қайнаған немесе таза суда бір пачкесін ерітіңіз, тұз бен судың дұрыс қатынасына қатысты нұсқаулықпен міндетті түрде танысыңыз. Ерітіндіні 12 сағат бойы ішіңіз (бөлме температурасында сақталса), немесе 24 сағат бойы  (егер тоңазытқышта сақталса). 

·         Қарапайым, аялайтын емдәм ұстаныңыз: қытырлақ нан, крекер, күріш, нан, картоп. Мұндай емдәм диареяның бәсеңдеуіне ықпал етеді. Диарея өткеннен кейін қайтадан әдеттегі тағамды тұтынуға болады.

2-жастағы немесе одан кіші балалар диареядан сусыздануға ерекше бейім келеді. Егер балаңызда диарея болса:

·         Балаға  регидрон ерітіндісін немесе Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ұсынған ұқсас ерітінділерді, әдеттегі тамаққа қосымша ретінде беру қажет. Осындай тәртіпті балада диарея біткенге дейін жалғастыру қажет. Егер бала сұйықтықты жұта алмаса, ерітіндіні қасықпен беріп көріңіз. 

·         Егер емшек емізетін болсаңыз, әдеттегідей емізуді жалғастырыңыз. Жасанды қоректегі сәбилерге лактозасыз қоспаны немесе лактозаның мөлшері төмен қоспаны беру қажет. 

·         Балаға ботқа, йогурт, көкөністер мен жеміс беру қажет. 

·         Балада қан аралас іш өтуі, қызба немесе ұзақ құсу болса, дереу дәрігер шақырыңыз.  Балаға регидратацияландыратын сұйықтық беруді жалғастырыңыз.

Диареядан дәрілер. пепто-бисмол және имодиум секілді дәрілер диареяны емдеуге көмектеседі. Егер аурудың басқа белгілері болмаса, мысалы, қызба, іштің түйіліп ауырсынуы, немесе жайсыздық, қан аралас нәжіс болмаса, осы дәрілерді қабылдаңыз. Егер қызба, қанды нәжіс немесе жүрек айнуы болса, антибиотиктер қабылдай бастау қажет. Дәрігермен кеңесу қажет.

Саяхатшылардың диареясының алдын алуда және емдеуде тиімділік көрсеткен висмут субсалицилаты (мысалы, Пепто-Бисмол). Висмут субсалицилаттары тіл мен нәжісті қара түске бояуы мүмкін. Оған мазасыздану қажет емес. Тіл қараймас үшін Висмут субсалицилаттарын қабылдағаннан кейін тіс пен тілді щеткамен тазалау қажет. Висмут субсалицилаттары безгектен қабылданатын дәрілердің тиімділігін төмендетуі мүмкін, ал  аспиринге қарсы көрсетімдері бар адамдарға оны үш аптадан артық қабылдауға болмайды.

Лоперамид (мысалы, Имодиум) секілді препараттарды іш өтуінен қабылдауға болады бірақ, саяхатшылардың диареясынан қабылдауға болмайды, себебі, имодиум іш қатуын туындатуы мүмкін.

Есте ұстаңыз, диареядан болатын сусыздану басқа аурулардан қабылдайтын кез келген дәрінің тиімділігіне әсер етуі мүмкін. Егер қасыңызды 11 жастағы немесе одан кіші бала саяхаттап жүрсе, жолда қандай дәрі ішуге болатыны жайында дәрігерден сұраңыз.

Саяхатшылардың диареясының қалай алдын алуға болады? Диареяның алдын алудың оңтайлы тәсілі – залалданған су мен тағамды тұтынбау. Тағам туралы қолданыста жақсы ереже бар: ”егер тамақ қайнатылмаған, пісірілмеген немесе тазартылмаған болса, оны тұтынбаңыз». Шикі теңіз өнімдері және сүт өнімдерін тұтынуда  бактериалдық зақымданудың қаупі жоғары. Құрғақ өнімдер, мысалы, нан, немесе өзіңіз тазартуға болатын жемістер, тұтынуда қауіпсіз.

Саяхат кезінде жергілікті суды ішуден алшақ болу қажет. Ішуге қауіпсіз сусындар:

·         Шәй мен кофе, қайнаған суда демделген. 

·         Газдалған бөтелкедегі су немесе шәрбатты газдалған сусындар. 

·         Бөтелкедегі сыра мен шарап. 

·         Сондай-ақ, суды ішуге жарамды ету үшін оны сүзу және қайнату қажет.

Сонымен қатар, залалданған сумен жемістер-көкөністер, ыдыс жуылуы мүмкін екендігін, мұз кубиктарына қолданылу мүмкіндігін есте ұстау қажет. Өңделмеген сумен тісті тазалау да жұқпалану қаупін арттырады.

Сондай-ақ, көшедегі сауда-саттықтан алшақ болу қажет, онда шыбындар немесе нашар тазалық өнімдердің залалдану қаупін арттырады. Өнімдерді ашық базарларда сатып алған жағдайда оны тамаққа тұтыну алдында қайнатуды, пісіруді, тазартуды қамтамасыз ету қажет.

Қолды мұқият жуу инфекциялық ауруларды таратудың алдын алуда маңызды. Қолды тазартылған сумен жуу немесе спирттік салфеткамен/бактерияға қарсы гельмен өңдеу – инфекциялық аурудың қаупін азайтудың жақсы тәсілдері.

Дәрігерден саяхатқа диареядан қандай антибиотик алып шығу қажеттігін сұраңыз.

Electrolytes are minerals in your blood and other body fluids that carry an electric charge.

Electrolytes affect how your body functions in many ways, including:

·       The amount of water in your body

·       The acidity of your blood (pH)

·       Your muscle function

·       Other important processes

You lose electrolytes when you sweat. You must replace them by drinking fluids that contain electrolytes. Water does not contain electrolytes.

Common electrolytes include:

·       Calcium

·       Chloride

·       Magnesium

·       Phosphorus

·       Potassium

·       Sodium

Electrolytes can be acids, bases, or salts. They can be measured by different blood tests. Each electrolyte can be measured separately, such as:

·       Ionized calcium

·       Serum calcium

·       Serum chloride

·       Serum magnesium

·       Serum phosphorus

·       Serum potassium

·       Serum sodium

Note: Serum is the part of blood that doesn't contain cells.

Sodium, potassium, and chloride levels can also be measured as part of a basic metabolic panel. A more complete test, called comprehensive metabolic panel, can test for these several more electrolytes.

The electrolytes - urine test measures electrolytes in urine. It test the levels of calcium, chloride, potassium, sodium, and other electrolytes.

 

Source https://medlineplus.gov/ency/article/002350.htm

 

Contents

Causes

Symptoms

Exams and Tests

Treatment

Outlook (Prognosis)

Possible Complications

When to Contact a Medical Professional

Prevention

 

Dehydration means your body does not have as much water and fluids as it should.

Dehydration can be mild, moderate, or severe based on how much of the body's fluid is lost or not replenished. When it is severe, dehydration is a life-threatening emergency.

Causes

 

Dehydration can be caused by losing too much fluid, not drinking enough water or fluids, or both.

Your body may lose too much fluids from:

You might not drink enough fluids because of:

Dehydration in sick children is often a combination of refusing to eat or drink anything and losing fluid from vomiting, diarrhea, or fever.

Infants and children are more likely to become dehydrated than adults because they weigh less and their bodies turn over water and electrolytes more quickly. The elderly and people with illnesses are also at higher risk.

Symptoms

 

  • Dry or sticky mouth

  • Lethargy or coma (with severe dehydration)

  • Low or no urine output; urine looks dark yellow

  • No tears

  • Sunken eyes

  • Sunken fontanelles (the soft spot on the top of the head) in an infant

You may also have vomiting, diarrhea, or the feeling that you "can't keep anything down." All of these can be causing the dehydration.

A decrease in skin turgor is indicated when the skin (on the back of the hand for an adult or on the abdomen for a child) is pulled up for a few seconds and does not return to its original state. A decrease in skin turgor is a late sign of dehydration.

Exams and Tests

A physical examination may also show signs of:

  • Blood pressure that drops when you go from lying down to standing

  • Delayed capillary refill

  • Low blood pressure

  • Poor skin turgor -- the skin may not be as elastic as normal and sag back into position slowly when the health care provider pinches it up into a fold (normally, skin springs right back into place)

  • Rapid heart rate

  • Shock

Tests include:

Other tests may be done to determine the cause of the dehydration (for example, blood sugar level to check fordiabetes).

Treatment

 

Drinking fluids is usually enough for mild dehydration. It is better to drink small amounts of fluid often (using a teaspoon or syringe for an infant or child), instead of trying to force large amounts of fluid at one time. Drinking too much fluid at once can bring on more vomiting.

Electrolyte solutions or freezer pops are very effective. These are available at pharmacies. Sports drinks contain a lot of sugar and can cause or worsen diarrhea. In infants and children, avoid using water as the primary replacement fluid.

Intravenous fluids and a hospital stay may be needed for moderate to severe dehydration. The health care provider will try to identify and then treat the cause of the dehydration.

Most cases of stomach viruses (also called viral gastroenteritis) tend to get better on their own after a few days. See also: Diarrhea

See also: Heat emergencies

Outlook (Prognosis)

 

When dehydration is found and treated quickly, the outcome is usually good.

Possible Complications

 

Untreated severe dehydration may lead to:

When to Contact a Medical Professional

 

Call 112 if you or your child have the following symptoms:

  • Confusion

  • Dizziness

  • Lethargy

  • Light-headedness

Call your health care provider right away if you or your child has any of the following symptoms:

  • Blood in the stool or vomit

  • Diarrhea or vomiting (in infants less than 2 months old)

  • Dry mouth or dry eyes

  • Dry skin that sags back into position slowly when pinched up into a fold

  • Fast-beating heart

  • Listlessness and inactiveness

  • Little or no urine output for 8 hours

  • No tears

  • Sunken eyes

  • Sunken soft spot on the top of your infant's head

Call your health care provider if you are not sure whether you are giving your child enough fluids.

Also call your health care provider if:

  • You or your child cannot keep down fluids during an illness

  • Vomiting has been going on for longer than 24 hours in an adult or longer than 12 hours in a child

  • Diarrhea has lasted longer than 5 days in an adult or child

  • Your infant or child is much less active than usual or is irritable

  • You or your child is urinating much more than normal, especially if there is a family history of diabetes or you are taking diuretics

Prevention

 

Even when you are healthy, drink plenty of fluids every day. Drink more when the weather is hot or you are exercising.

Carefully monitor someone who is ill, especially an infant, child, or older adult. If you believe that the person is getting dehydrated, call your health care provider before the person becomes dehydrated. Begin fluid replacement as soon as vomiting and diarrhea start -- DO NOT wait for signs of dehydration.

Always encourage a person who is sick to drink fluids. Remember that fluid needs are greater with a fever, vomiting, or diarrhea. The easiest signs to monitor are urine output (there should be frequent wet diapers or trips to the bathroom), saliva in the mouth, and tears when crying.

What is traveler's diarrhea?

People get traveler's diarrhea by eating food and drinking water that contain germs. People can get this illness in areas of the world where the drinking water is not clean.

People who live these areas often drink tap water that contains these germs, but they do not get diarrhea. This is because their bodies are used to the germs. In the same way, cooks and food handlers may have the germs that cause traveler's diarrhea on their hands, but they may not get sick themselves. When people travel to a new place, they are more likely to become sick, because they lack protective antibodies (infection-fighting agents in the blood) that attack these germs.

How can I tell if I have traveler's diarrhea?

You may have traveler's diarrhea if you have at least 3 loose stools in 24 hours. You may also have one or more of the following symptoms:

How is traveler's diarrhea treated?

Even if you don't treat traveler's diarrhea, it will usually go away in 4 to 5 days. You should drink plenty of clear liquids to replace lost fluids due to the diarrhea. Taking medicine to treat traveler's diarrhea may make you feel better more quickly. It often is treated with antibiotics (medicines that kill bacteria). To get antibiotics, you need a prescription from your doctor.

You also can take a medicine called loperamide (brand name: Imodium). However, if you have bloody diarrhea, you should not take this medicine without also taking an antibiotic.

Children, pregnant women, older adults and other people who get dehydrated easily should drink rehydration solutions. Rehydration solutions help replace the fluid you lose while you are sick. You can buy packets of rehydration salts (to be mixed with safe water) at camping/outdoor stores or drug stores.

When should I contact my doctor?

If your child has a fever higher than 102°F, is dehydrated, has blood in the stool or vomits several times, he or she should see a doctor right away.

If treating your traveler's diarrhea isn't helping you to feel better, talk to your doctor.

How can I avoid traveler's diarrhea?

When you will be traveling to an area where the water may not be clean, see your doctor 4 to 6 weeks before your trip. Your doctor may want to give you some medicines, such as antibiotics or shots, to protect you from illness while you are away. During your trip, be careful about the following things:

  • Do not drink tap water and do not use it to brush your teeth.
  • Do not drink bottled water if the seal on the bottle has been broken.
  • Do not use ice unless you're sure it's made from purified water.
  • Do not drink milk or eat dairy products that have not been pasteurized (heated to a temperature that kills all germs).
  • Do not eat raw fruits or vegetables unless they can be peeled and you are the one who peels them.
  • Do not eat cut-up fruit salad.
  • Do not eat lettuce or other leafy raw vegetables (such as spinach).
  • Do not eat raw or rare (slightly cooked) meat or fish.
  • Do not eat food from people who sell it on the street.

Boiling water will kill the germs that cause diarrhea, making the water safe to drink. Boil water vigorously for 1 minute and allow it to cool to room temperature (do not add ice). When traveling in high altitudes (6,562 feet or higher), boil water for 3 minutes.

What is safe to eat or drink?

When you are in a place where you could get traveler's diarrhea, it is probably safe to eat or drink the following:

  • Soft drinks that are carbonated (such as cola).
  • Hot drinks, such as tea or coffee.
  • Carbonated or noncarbonated bottled water, as long as you are the one who breaks the seal on the bottle.
  • Raw fruits or vegetables that can be peeled, as long as you are the one who peels them.
  • Food that is served hot.
  • Meat that is well cooked.

Questions to Ask Your Doctor

  • Is there medicine I can take to prevent traveler’s diarrhea?
  • Is traveler’s diarrhea common in the country I’m traveling to?
  • If I get traveler’s diarrhea, who should I contact and when?
  • Are there vaccines I should get before my trip?
  • How long before my trip should I get vaccinated?

More about dehydration treatment: http://www.zdrav.kz/node/9904

 

Sourcehttp://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/travelers-diarrhea.printerview.all.html

 

Contents

Causes

Symptoms

Exams and Tests

Treatment

Outlook (Prognosis)

When to Contact a Medical Professional

Prevention

Alternative Names

 

Bacterial gastroenteritis is inflammation of the stomach and intestines caused by bacteria.

Causes

 

Bacterial gastroenteritis can affect one person or a group of people who all ate the same food. It more commonly occurs after eating at picnics, school cafeterias, large social functions, or restaurants.

The germs may get into your food (called contamination) in different ways:

  • Meat or poultry may come into contact with bacteria from the intestines of an animal being processed
  • Water that is used during growing or shipping may contain animal or human waste
  • Improper food handling or preparation in grocery stores, restaurants, or homes

Food poisoning often occurs from eating or drinking:

  • Any food prepared by someone who did not wash their hands properly
  • Any food prepared using unclean cooking utensils, cutting boards, or other tools
  • Dairy products or food containing mayonnaise (such as coleslaw or potato salad) that have been out of the refrigerator too long
  • Frozen or refrigerated foods that are not stored at the proper temperature or are not reheated properly
  • Raw fruits or vegetables that have not been washed well
  • Raw vegetable or fruit juices and dairy products (look for the word "pasteurized" to make sure the food is safe to eat or drink)
  • Undercooked meats or eggs
  • Water from a well or stream, or city or town water that has not been treated

Many different types of bacteria can cause bacterial gastroenteritis, including:

Symptoms

 

Symptoms depend on the type of bacteria that caused the sickness. All types of food poisoning cause diarrhea. Other symptoms include:

Figure: Your small intestine is the longest part of your digestive system - about twenty feet long! It connects your stomach to your large intestine (or colon) and folds many times to fit inside your abdomen. Your small intestine does most of the digesting of the foods you eat. It has three areas called the duodenum, the ileum, and the jejunum.

Exams and Tests

 

Your health care provider will examine you for signs of food poisoning, such as pain in the stomach and signs your body does not have as much water and fluids as it should. This is called dehydration.

Laboratory tests may be done on the food or a stool sample to determine what germ is causing your symptoms. However, these tests do not always show the cause of the diarrhea.

Tests may also be done to look for white blood cells in the stool, a sign of infection.

Treatment

 

You will usually recover from the most common types of bacterial gastroenteritis in a couple of days. The goal is to make you feel better and avoid dehydration.

Drinking enough fluids and learning what to eat will help keep you or your child comfortable. You may need to:

If you have diarrhea and are unable to drink or keep down fluids because of nausea or vomiting, you may need fluids through a vein (IV). This is especially true for young children.

If you take diuretics ("water pills"), talk to your health care provider. You may need to stop taking the diuretic while you have diarrhea. Never stop or change medications without first talking to your health care provider.

Antibiotics are usually not prescribed for most common types of bacterial gastroenteritis, unless the diarrhea is very severe.

You can buy medicines at the drugstore that can help stop or slow diarrhea.

  • Do not use these medicines without talking to your health care provider if you have bloody diarrhea, a fever, or the diarrhea is severe.
  • Do not give these medicines to children.

Outlook (Prognosis)

 

You should be better in a few days without treatment.

Certain rare types of E. coli can cause severe anemia or even kidney failure.

When to Contact a Medical Professional

 

Call for an appointment with your health care provider if you have:

  • Blood or pus in your stools, or your stool is black
  • Diarrhea with a fever above 38°C
  • Recently traveled to a foreign country and developed diarrhea
  • Stomach pain that does not go away after a bowel movement
  • Symptoms of dehydration (thirst, dizziness, light-headedness)

Also call your doctor if:

  • The diarrhea gets worse or does not get better in 2 days for an infant or child, or 5 days for adults
  • A child over 3 months old has been vomiting for more than 12 hours; in younger babies, call as soon as vomiting or diarrhea begins

 

 

Alternative Names

 

Infectious diarrhea - bacterial gastroenteritis; Acute gastroenteritis; Gastroenteritis – bacterial

Source: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000254.htm

Мазмұны

Жалпы ақпарат

Себептері

Симптомдары

Диагностика

Емдеу

Болжамы

Мүмкін асқынулары

Дәрігерге қашан көріну қажет

Алдын алу

 

Жалпы ақпарат

Дегидратация (сусыздану) – организмде судың және сұйықтықтың жеткілікті мөлшері болмайтын жағдай.  

Дегидратация  жеңіл, орташа немесе ауыр болады, ол организмнің жоғалтқан немесе толықтырылмаған сұйықтығының көлеміне байланысты. Ауыр  дегидратация өмір үшін аса қауіпті жағдай.

 

Себептері

Дегидратация сұйықтықтың үлкен көлемін жоғалтуға, организмге судың жеткілікті көлемінің түспеуіне немесе осы екі себептің салдарынан да пайда болады.

Организм келесі жағдайларда сұйықтықтың үлкен көлемін жоғалтуы мүмкін:

  • Тершеңдікте (мысалы, дене жаттығуларынан)
  • Несептің көп бөлінуінен, мысалы, бақылауға алынбаған диабетте, немесе диуретиктер қабылдауда (организмнен сұйықтықты шығаратын дәрілік препараттарды қабылдауда)
  • Қызбада
  • Құсуда немесе диареяда

 

Науқас келесілердің салдарынан сұйықтық ішпеуі мүмкін:

  • Ауру кезіндет тәбетті жоғалтудан
  • Жүрегі айнуынан
  • Көмейдегі ауырсынудан және ауыздағы ойық жаралардан

Науқас балалардағы сусыздану көбінесе, тағамды немесе сұйықтықты қабылдаудан бас тартумен бірге құсуда, іш өтуінде немесе қызбада сұйықтық жоғалтумен қосарланудың нәтижесінде болады.

Сәбилер мен балалар ересектерге қарағанда сусыздануға көбірек бейім, себебі, олардың салмағы аз, олардың организмі сұйықтық пен электролиттерді тезірек жоғалтады.  Егде адамдар және түрлі аурулары бар адамдар да жоғары қауіптілік санатында.

 

Симптомдары

  • Ауыз қуысының құрғақтығы немесе жабысқақтығы
  • Летаргия немесе кома (ауыр дегидратацияда)
  • Несептің бөлінуі азайған немесе бөлінбейді; несеп қошқыл-сары түсті
  • Көз жасының болмауы
  • Көздің шүңіреюі
  • Балада еңбегінің (төбесіндегі жұмсақ тұсы) түсіп кетуі

 

Сондай-ақ, науқаста құсу. Іштің өтуі, немесе ештеңе істегісі келмейтін ежарлық болуы мүмкін. Осының бәрі сусыздануға байланысты болуы мүмкін. 

Терінің серпімділігінің (тургор) азаюы терінің (ересек адамның алақанының сыртында немесе баланың ішінде) бірнеше секундқа қыртысқа жиналып, көтерілгеннен кейін жібергенде қайтадан орнына келмеуінен байқалады. Терінің тургорының азаюы -сусызданудың кеш (кейінгі) белгісі.

 

Диагностика

Науқасты тексергенде келесілер анықталуы мүмкін:

  • Көлденеңнен тік қалыпқа көшкенде артериалдық қысымның төмендеуі
  • Қылтамырлардың толықпауы
  • Төмен артериалдық қысым
  • Терінің тургорының төмендігі – тері әдеттегідей созылымды болмауы, дәрігер қыртысқа жинағанда орнына келуі баяуласа (әдетте, тері бірден орнына келуі қажет)
  • Жүрек ырғағының жиілеуі
  • Шок (соққы)

 

Тексеруге кіреді:

  • Қанның биохимиялық талдауы (электролиттердің, әсіресе, натрийдің, калийдің және бикарбонаттың деңгейлерін анықтау үшін)
  • Қандағы несепнәрдің деңгейін анықтау
  • Қанның жалпы талдауы
  • Креатинин
  •  Несептің меншікті салмағы

 

Сусызданудың себебін анықтау үшін басқа да тексерулер өткізіледі (мысалы, қант диабетіне тексеру үшін қандағы қант деңгейін анықтау).

 

Емдеу

Сұйықтықты тұтыну әдетте, орташа сусыздануды емдеу үшін жеткілікті. Сұйықтықты бір реттік, мол көлемде ішуге қарағанда  азғантай мөлшерде, жиі ішкен жөн (сәби немесе бала үшін шәй қасықты немесе шприцті қолданып). Бір реттік көп ішу құсуды туындатуы мүмкін.

Электролиттердің немесе салқын көпіршікті сусындардың ерітінділері де тиімді. Олар дәріханаларда болады. Спорттық сусындарда қант көп, олар іштің өтуін ушықтыруы мүмкін. Сәбилер мен балаларда алғашқы алмастыратын сұйықтық ретінде суды қолданбаған жөн.   

Орташа және ауыр сусыздануда сұйықтықты  көктамыр ішілік енгізу және ауруханада емдеу қажет болуы мүмкін. Мұнда дәрігер сусызданудың себебін анықтап, емдейді.

Көпшілік жағдайда ішектің вирустық аурулары (вирустық гастроэнтерит) әдетте, бірнеше күннен кейін өздігінше өтеді.

Қараңыз: Диарея.

 

Болжамы

Ерте анықталып, емделсе, әдетте, нәтижесі оң болады.

 

Мүмкін асқынулары

Емделмеген жағдайда ауыр дегидратация келесілерге апаруы мүмкін:

  • Өлім-жітімге
  • Мидың қайтымсыз зақымдануына
  • Құрысуға

 

Дәрігерге қашан көріну қажет

Егер балаңызда келесі симптомдар болса, шұғыл медициналық жәрдемге (мысалы, «103») хабарласыңыз:

  • Естің қалыпты болмауы
  • Бастың айналуы
  • Енжарлық  
  • Сандырақтау

 

Егер балаңызда келесі симпомдар болса, дереу дәрігеріңізге хабарласыңыз:

  • Нәжісте немесе құсықта қан болса
  • Диарея немесе құсу (2 айлықтан кіші сәбилерде)
  • Ауыздың немесе көздің құрғақтығы
  • Құрғақ тері, қыртысқа жиналғаннан кейін қайтадан орнына баяу келеді  
  • Жүрек соғуының жиілеуі
  • Енжарлық және селқостық
  • Несептің аздығы немесе 8 сағат ішінде болмауы
  • Көз жасының болмауы
  • Көздің шүңіреюі
  • Баланың еңбегі (төбесіндегі) ішіне қарай түскен

 

Егер сәбиге жеткілікті сұйықтық беретініңізге сенімсіз болсаңыз, дәрігерге хабарласыңыз.

Сондай-ақ, келесі жағдайларда дәрігерге хабарласуыңызға болады:

  • Сіз немесе сәбиіңіз ауру кезінде сұйықтықты ұстап тұра алмайсыздар
  • Ересекте құсу 24 сағаттан артық, сәбиде 12 сағаттан артық болса
  • Ересекте немесе балада іштің өтуі 5 күннен артық болса
  • Бала әдеттегіге қарағанда белсенді емес, немесе ашушаң болса
  • Балаңызда немесе өзіңізде әдеттегіге қарағанда несеп жиі жүреді, әсіресе, егер отбасында қант диабетімен ауырғандар болса немесе несеп айдайтын препараттар қабылдайтын болсаңыз.

 

Алдын алу

Сау болған кезде де, күнделікті сұйықтықты көп ішіңіз. Ыстықта немесе дене жаттығуларын орындайтын болсаңыз, сұйықтықты көп ішіңіз.

Науқастарды, әсіресе, балалар мен егде жастағы адамдарды мұқият қадағалаңыздар.

Егер сусыздану симптомдарын байқасаңыз, дәрігерге ерте хабарлаңыз. Құсу және іштің өтуі пайда болса, сусыздану белгілерін КҮТПЕҢІЗ, дереу сұйықтықты толықтыруды бастаңыз.

Ауыратын адамның сұйықтық ішуін қолдаңыз. Қызбада, құсуда немесе іштің өтуінде сұйықтыққа қажеттіліктің жоғары болатындығын есте ұстаңыз. Мониторинг жасаудың жеңіл белгісі – диурез – бөлінетін несептің жиілігі мен көлемін бақылау  (дәріханаға жиі бару немесе жиі ылғал төсемшелер болмауы тиіс).

Мазмұны

Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?

Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?

Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?

Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?

Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?

Сусызданудың симптомдары

Қашан дәрігерге көріну қажет

Дәрігерге қойылатын сұрақтар

 

Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?

Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.

 

Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?

Іштің өтуі мен құсу вирустық, бактериалдық, паразитарлық аурулардың симптомы, кейбір аурулар мен дәрілік препараттарды қабылдаудың салдары болуы мүмкін. Кейбір өнімдерді, шала піскен етті немесе балықты  қорытудың бұзылысы да іштің өтуі мен құсуды туындатуы мүмкін.

 

Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?

Іштің өтуі мен құсу ұстамасы байқалған кез келген адамға жоғалтылған сұйықтық пен электролиттердің орнын толтыру қажет.

Іштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ересектер мен егде жастағы адамдар күніне, кемінде, 7-8 стақан су ішуі қажет. Егде адамдарға жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ішуге арналған регидратациялау ерітінділері тағайындалуы мүмкін (нұсқау). 

 

Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?

Әдетте, қажеті жоқ, себебі, құсу мен іштің өтуі тез өтеді. Инфекциялар кезінде құсу мен іштің өтуі - инфекциялық бөлікті организмнен шығаруға организмнің қорғаныстық реакциясы. Құсу мен іштің өтуін тоқтататын дәрілерді қабылдау организмнің өздігінше қалпына келуіне кедергі келтіруі мүмкін. Сондай-ақ, антибиотиктерге де қажеттілік жоқ. Дәрілік препараттар қажет деп санасаңыз, дәрігерге айтыңыз.  

 

Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?

Адамда сусыздану дамығандығын болжау қиын. Әдетте, сусызданудың симптомдары ауыр дәрежесіне өткенде пайда болады. Сусызданудың келесі симптомдарының бірі байқалса, әсіресе, егде жастағы адамдарда, дәрігерге көріну қажет. Ауыр сусыздану жағдайында іштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін науқасқа көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін.

 

Сусызданудың симптомдары

  • Несептің мөлшерінің азаюы немесе болмауы, түсінің қошқыл болуы
  • Несептің жүруінің сиреуі
  • Шөлдеу
  • Ашушаңдық
  • Тәбеттің болмауы
  • Салмақ жоғалту
  • Ауыздың құрғауы
  • Терінің созылымдылығын және серпімділігін жоғалту
  • Ұйқы басуы.

 

Қашан дәрігерге көріну қажет

Іштің  өтуі мен құсу ушығатын болса, немесе іштің өтуіне және/немесе құсуға ұшыраған адамда келесілер байқалса:

  • Сусыздану белгілері болса (жоғарыда келтірілген).
  • Құсу 8 сағаттан артық жалғасса немесе басылмайтын сипатта болса.
  • Нәжісте қан пайда болса.
  • Құсықта қан пайда болса.
  • 8 сағат ішінде несептің жүруі болмаса.
  • Улы зат жұту кезінде.
  • Бұлшық еттің ширығуы немесе бастың күшті ауырсынуы болса.
  • Енжар немесе ұйқы басқан болса.
  • 2 сағаттан артық уақыт бойы іште ауырсыну болса.

 

Дәрігерге қойылатын сұрақтар

  • Іштің  өтуі мен құсу басқа аурудың симптомдары болуы мүмкін бе?
  • Іштің  өтуі мен құсуды емдеу үшін қандай дәрілік препараттар көмектеседі?

 

Мазмұны

Жалпы ақпарат

Себептері

Симптомдары

Диагностика

Емдеу

Аурудың болжамы

Дәрігерге қашан көріну қажет

Алдын алу

Синонимдары

 

Жалпы ақпарат

Бактериялық гастроэнтерит – бактериялардан туындаған асқазан мен ұлтабардың қабынуы.

 

Жіңішке ішек ас қорыту жүйесінің ең ұзын бөлігі ұзындығы 6 метрге дейін жетеді! Ол асқазанды жуан (тоқ) ішекпен жалғастырады, көптеген қатпарлары бар (іш қуысында орналасуы үшін). Тұтынатын тағамның көпшілік бөлігі жіңішке ішекте қорытылады. Ол үш бөліктен тұрады: ұлтабар, мықынішек, аш ішек.

 

Себептері

Бактериялық гастроэнтерит белгілі бір тамақты тұтынған бір адамды немесе тұтас топты зақымдауы мүмкін. Бұл жорықтарда, мектеп асханасында, кафе, мейрамханада болуы мүмкін.

Микробтар тамаққа көптеген жолмен түсуі (тұқымын себуі) мүмкін:

• Бактериялар малды сойғанда жануардың немесе құстың ішегінен етіне түсуі мүмкін  

• Суаруға немесе жууға арналған суда адамның немесе жануарлардың тіршілігінің қалдықтары болуы мүмкін.

• дүкендерде, мейрамханада немесе үй жағдайында өнімдерді дұрыс сақтамау салдарынан.

 

Тағамдық улану көбінесе, тамақ пен сусындарды тұтынуда жиі пайда болады:

• қолын жумаған адамның тамақты дайындауында

• ас үй жабдығының, кесетін тақтайлардың және басқа аспаптардың лас болуында тамақ дайындалуы

• тоңазытқышта сақталмаған, майонез қосылған тағам (қырыққабаттан, сәбізден, пияз бен картоптан жасалған түрлі салаттар)  

• дұрыс сақталмаған және мұздатылған, салқындатылған өнімдерді тиісті түрде дайындамастан тұтыну

• жуылмаған немесе нашар жуылған көкөністер мен жемістерді тұтыну

•шикі көкөністік немесе жемістік шырындарды, сүт өнімдерін (пастерленбеген) тұтыну  

• толық пісірілмеген етті немесе жұмыртқаны тұтыну

• қайнатылмаған құдық суын немесе қаладағы су көзінен суды қайнатпай тұтыну

 

Бактериялық гастроэнтерит түрлі бактериялардан туындайды, мысалы:

• Кампилобактер еюни (кампилобактериоз)

• ішек таяқшасы (эшерихиоз)

• Сальмонелла (сальмонеллез)

• Шигелла (шигеллез)

• Стафилококк (стафилококкты энтерит)

• Иерсиния (иерсиниоз)

 

Симптомдары

Симптомдары аурудың қоздырғышына байланысты. Сұйық және жиі нәжіс тағамдық уланудың барлық түріне тән. Қосымша симптомдарына жататындар:

• іштегі түйілу

• іштегі ауырсыну

• Нәжісте қан болуы

• тәбетті жоғалту

• жүрек айнуы және құсу

 

Диагностика

Дәрігер тағамдық уланудың симптомдарын анықтайды, мысалы, іштің ауырсынуы және сусыздану (организмдегі сұйықтықтың қалыпты мөлшерін жоғалту).

Аурудың қоздырғышын анықтау үшін тағамның немесе нәжістің талдауын өткізеді. Дегенмен, бұл зерттеулер іш өтуінің нақты себебін анықтай алмауы да мүмкін.

Нәжісте лейкоциттер болуына да талдау жүргізіледі.

 

Емдеу

Әдетте, ауру басталғаннан кейін бірнеше күн өткенде жағдай жақсарады. Емдеудің мақсаты – науқастың жағдайын жақсарту және организмнің сусыздануымен күресу.

Сұйықтықты жеткілікті мөлшерде тұтыну және дұрыс тамақтану жағдайды жақсартады. Қажет шаралар:

• іш өтуін емдеу

• жүрек айнуын және құсуды бақылау

• көбірек демалу.

Егер іш өтсе және ұдайы жүрек айну мен құсудан организмде сұйықтықты ұстау мүмкін болмаса, көктамыр арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін. Көбінесе, бұл кішкентай балаларды емдеуде қолданылады.

Несеп айдайтын препараттар қолданатын болсаңыз, дәрігермен кеңесіңіз. Іш өтуі болса, бұл препараттарды қолдануды тоқтату қажет болуы мүмкін. Емдеуші дәрігердің кеңесін алып қана емдеуді өзгертуге немесе тоқтатуға болады. 

Гастроэнтериттің жеңіл немесе орташа өтуінде антибиотикпен емдеу, әдетте, тағайындалмайды.

Дәріханадан іштің өтуін емдеу үшін дәрілік препараттарды сатып алуға болады.  

• қанмен іш өтуі, қызба немесе іш өтуінің ауыр түрінде дәрілік препараттарды міндетті түрде дәрігердің кеңесімен қабылдау қажет.

• бұл дәрілік препараттарды балаларға бермеңіз.

 

Аурудың болжамы

Бірнеше күн ішінде жағдай емдеусіз де жақсаруы мүмкін.

Ішек таяқшасының кейбір сирек түрлері ауыр анемияға, тіпті, бүйрек жеткіліксіздігіне де апаруы мүмкін.

 

Дәрігерге қашан көріну қажет

Келесі жағдайларда медициналық жәрдемге жүгініңіз:

• нәжісте қан немесе ірің болса, және «қара» нәжісте

• іш өтуі және дене температурасы 38°C-тан жоғары болса

• жақында шетелден іш өтуімен келсеңіз, 

• іштің ауырсынуы, нәжіс шыққанда басылмайтын болса

• сусыздану симптомдары (шөлдеу, бас айналуы, естің қалыпты болмауы)

 

Сондай-ақ, дәрігерге көрініңіз, егер:

• іш өтуі жиілесе және балаларда – 2 күннен кейін, ересектерде – 5 күннен кейін жағдай жақсармаса

• 3 айлықтан асқан балаларда 12 сағаттан артық құсу болса.

 

Кішкентай балаларда құсу және іш өтуі болса, шұғыл түрде дәрігерге хабарласыңыз.

 

Алдын алу

Қараңыз: (тағам өнімдерінің қауіпсіздігі): http://www.zdrav.kz/node/9222

 

Синонимдары

Инфекциялық бактериялық диарея; Жіті гастроэнтерит; Бактериялық гастроэнтерит.

What is traveler's diarrhea?

People get traveler's diarrhea by eating food and drinking water that contain germs. People can get this illness in areas of the world where the drinking water is not clean.

People who live these areas often drink tap water that contains these germs, but they do not get diarrhea. This is because their bodies are used to the germs. In the same way, cooks and food handlers may have the germs that cause traveler's diarrhea on their hands, but they may not get sick themselves. When people travel to a new place, they are more likely to become sick, because they lack protective antibodies (infection-fighting agents in the blood) that attack these germs.

How can I tell if I have traveler's diarrhea?

You may have traveler's diarrhea if you have at least 3 loose stools in 24 hours. You may also have one or more of the following symptoms:

How is traveler's diarrhea treated?

Even if you don't treat traveler's diarrhea, it will usually go away in 4 to 5 days. You should drink plenty of clear liquids to replace lost fluids due to the diarrhea. Taking medicine to treat traveler's diarrhea may make you feel better more quickly. It often is treated with antibiotics (medicines that kill bacteria). To get antibiotics, you need a prescription from your doctor.

You also can take a medicine called loperamide (brand name: Imodium). However, if you have bloody diarrhea, you should not take this medicine without also taking an antibiotic.

Children, pregnant women, older adults and other people who get dehydrated easily should drink rehydration solutions. Rehydration solutions help replace the fluid you lose while you are sick. You can buy packets of rehydration salts (to be mixed with safe water) at camping/outdoor stores or drug stores.

When should I contact my doctor?

If your child has a fever higher than 102°F, is dehydrated, has blood in the stool or vomits several times, he or she should see a doctor right away.

If treating your traveler's diarrhea isn't helping you to feel better, talk to your doctor.

How can I avoid traveler's diarrhea?

When you will be traveling to an area where the water may not be clean, see your doctor 4 to 6 weeks before your trip. Your doctor may want to give you some medicines, such as antibiotics or shots, to protect you from illness while you are away. During your trip, be careful about the following things:

  • Do not drink tap water and do not use it to brush your teeth.
  • Do not drink bottled water if the seal on the bottle has been broken.
  • Do not use ice unless you're sure it's made from purified water.
  • Do not drink milk or eat dairy products that have not been pasteurized (heated to a temperature that kills all germs).
  • Do not eat raw fruits or vegetables unless they can be peeled and you are the one who peels them.
  • Do not eat cut-up fruit salad.
  • Do not eat lettuce or other leafy raw vegetables (such as spinach).
  • Do not eat raw or rare (slightly cooked) meat or fish.
  • Do not eat food from people who sell it on the street.

Boiling water will kill the germs that cause diarrhea, making the water safe to drink. Boil water vigorously for 1 minute and allow it to cool to room temperature (do not add ice). When traveling in high altitudes (6,562 feet or higher), boil water for 3 minutes.

What is safe to eat or drink?

When you are in a place where you could get traveler's diarrhea, it is probably safe to eat or drink the following:

  • Soft drinks that are carbonated (such as cola).
  • Hot drinks, such as tea or coffee.
  • Carbonated or noncarbonated bottled water, as long as you are the one who breaks the seal on the bottle.
  • Raw fruits or vegetables that can be peeled, as long as you are the one who peels them.
  • Food that is served hot.
  • Meat that is well cooked.

Questions to Ask Your Doctor

  • Is there medicine I can take to prevent traveler’s diarrhea?
  • Is traveler’s diarrhea common in the country I’m traveling to?
  • If I get traveler’s diarrhea, who should I contact and when?
  • Are there vaccines I should get before my trip?
  • How long before my trip should I get vaccinated?

More about dehydration treatment: http://www.zdrav.kz/node/9904

 

Sourcehttp://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/travelers-diarrhea.printerview.all.html

Содержание

Общая информация.

Причины и факторы риска.

Лечение.

Необходимо ли принимать лекарственные препараты для остановки рвоты и диареи?.

Осложнения.

Симптомы обезвоживания.

Когда необходимо обратиться к врачу.

Вопросы, которые вы можете задать врачу.

 

Могут ли диарея и рвота оказаться опасными?

Рвота и диарея (понос) могут быть опасны, потому что они могут привести к обезвоживанию организма. Обезвоживание развивается при потере организмом большого количества жидкости. У маленьких детей обезвоживание развивается быстро, но оно может возникнуть в любом возрасте.

 

Каковы причины возникновения рвоты и диареи?

Рвота и понос могут быть симптомом вирусных, бактериальных, паразитарных заболеваний, быть следствием приема некоторых лекарственных препаратов и некоторых заболеваний. Нарушение переваривания некоторых продуктов (например, большого количества сладостей) и недоваренного мяса или рыбы также может вызвать рвоту и диарею.

 

Как можно предотвратить обезвоживание организма?

Любому человеку с приступами рвоты или диареи необходимо возместить потерянную жидкость и электролиты.

·         Для грудных детей: Если вы кормите грудью, продолжайте давать ребенку грудное молоко. В грудном молоке содержится жидкость и электролиты, необходимые для предотвращения обезвоживания. Также врач может назначить ребенку прием растворов для пероральной регидратации (ДАТЬ ССЫЛКУ). Если вы кормите ребенка молочной смесью, попробуйте на время перейти на смесь, не содержащую лактозу. Лактоза может ухудшить диарею. Врач может посоветовать на 12-24 часа переключиться с молочных смесей на прием пероральных растворов для регидратации. 

·         Для маленьких детей: Используйте растворы для пероральной регидратации (ДАТЬ ССЫЛКУ), содержащие соль, сахар, калий и другие питательные вещества для возмещения потерянной жидкости. Детям старше 1 года для предотвращения обезвоживания также можно давать супы, сок, наполовину смешанный с водой. Не стоит давать ребенку воду и напитки. В воде не содержится необходимого количества соли и питательных веществ для борьбы с обезвоживанием. В напитках, как правило, содержится много сахара, который может раздражать желудок вашего ребенка.

 

Необходимо ли принимать лекарственные препараты для остановки рвоты и диареи?

Обычно нет. Как правило, рвота и понос проходят быстро. При инфекциях рвота и диарея являются защитной реакцией организма, направленной на выведение инфекционного агента из организма. Прием лекарств, останавливающих рвоту и понос, может препятствовать самовосстановлению организма. В антибиотиках, как правило, также нет необходимости. Обратитесь к врачу, если вы считаете, что вам или вашему ребенку необходимы лекарственные препараты.  

 

Как я смогу понять, что у моего ребенка развилось обезвоживание?

Очень сложно сказать, развилось ли у ребенка обезвоживание. Как правило, ко времени  появления симптомов обезвоживания, оно уже успевает перейти в тяжелую степень. Обратитесь к врачу, если вы заметили любой из нижеследующих симптомов обезвоживания, особенно у младенцев и детей раннего возраста. В случае тяжелого обезвоживания для возмещения потерянной при рвоте и диареи жидкости пациенту может потребоваться внутривенное вливание жидкостей.

 

Симптомы обезвоживания

·         Уменьшение количества или отсутствие мочи, более темная окраска мочи

·         Урежение мочеиспускания (менее 6 смененных подгузников в день, менее 8 и более часов отсутствия мочеиспускания для детей старшего возраста)

·         Жажда (дети могут демонстрировать жажду плачем, раздражительностью)

·         Раздражительность

·         Отсутствие аппетита

·         Потеря веса

·         Сухость полости рта

·         Отсутствие слез при плаче

·         Западение родничка у детей младше 18 месяцев

·         Потеря эластичности и упругости кожи

·         Сонливость

 

Когда необходимо обратиться к врачу

Обратитесь к врачу, если вам кажется, что рвота и диарея прогрессирует, или ребенок с рвотой и/или диареей:

·         Младше 6 месяцев

·         Старше 6 месяцев и его температура тела выше 380С

·         Имеет признаки обезвоживания (см. выше).

·         Рвота продолжается дольше 8 часов или носит неукротимый характер.

·         Появилась кровь в стуле.

·         Появление крови в рвотных массах.

·         Отсутствие мочеиспускания в течение 8 часов.

·         Проглотил что-то, что может оказаться ядовитым.

·         Имеется напряженность мышц шеи или сильная головная боль

·         Ребенок стал вялым или сонливым.

·         Жалуется на боль в животе более 2 часов.

 

Вопросы, которые вы можете задать врачу

·         Могут ли рвота и понос быть симптомами другого заболевания?

·         Какие лекарственные препараты могут помочь в лечении рвоты и диареи?

·         Что делать, если я считаю, что у моего ребенка пищевое отравление?

·         У моего ребенка частый понос. Должна ли я беспокоиться?

·         Иногда у моего ребенка бывает понос. Должна ли я беспокоиться?

·         Что делать, если мой ребенок ничего не ест и не пьет во время рвоты или поноса?